Spelt en Gezondheid
   

SPELT  
Geschiedenis
Spelt (Triticum spelta) is een van de oudste graansoorten, die de mensheid kent. Rond 2500 v. Chr. werd er al spelt verbouwd en ten tijde van de Romeinen werd spelt over het gehele Romeinse rijk verbouwd. Honderd jaar geleden was de totale speltproductie in de wereld 9 keer zo groot als de tarweproductie. Spelt is een graansoort, die op arme grond kan groeien en weinig bemesting nodig heeft. Eind 19e eeuw begon het gebruik van mest bij de teelt van granen, waardoor er bij de teelt van tarwe hogere opbrengsten te behalen waren. Ook door veredeling van tarwesoorten en door toenemende mechanisatie werd er steeds minder spelt geteeld.
Tegenwoordig staat spelt weer in de belangstelling, omdat het minder bemesting nodig heeft en beter resistent is tegen ziekten.


De voedingswaarde van spelt
Spelt mist alle technische “verbeteringen”, die op tarwe zijn toegepast en bevindt zich nog in de oervorm. Speltkorrels zijn vrij lang en smal en zitten stevig ingepakt in verschillende vliezen (kafjes). De stevige omhulling van de speltkorrel heeft als voordeel dat spelt minder door ziekten wordt aangetast. Bij tarwe laten de kafjes gemakkelijk los, terwijl die van de speltkorrel zeer vast zitten. Daarom moeten ze met een pelmolen afgepeld worden, voordat de speltkorrel gemalen kan worden.



 
   

Doorsnede speltkorrel 



 
   

1 – zemelen, 2 - aleuronlaag, 3 – meellichaam (endosperm), 4 - kiem, 5 – borstel


Bij tarwe bevinden de voedingsstoffen zich hoofdzakelijk in de kiem en de zemel, die bij het malen voor een groot deel uitgemalen en uitgezeefd worden. Alleen wanneer er volkorenmeel van gemaakt wordt, blijft de voedingswaarde behouden. Daarom is het volkorentarwebrood gezonder dan de lichtere broodsoorten.


In tegenstelling tot tarwe bevinden de voedingsstoffen in spelt zich ook in het meellichaam en niet alleen in de kiem en zemel. Daardoor blijven bij spelt de voedingsstoffen tijdens het maalproces wel behouden.


Spelt bestaat uit een uitstekende mengeling van vitamines en mineralen (Vit. B en E, foliumzuur, niacine en vooral ijzer, magnesium en fosfor), koolhydraten, vetten, voedingsvezels en een voor een graansoort hoog eiwitaandeel. Spelt bevat alle acht essentiële aminozuren, die in het lichaam de productie van hormonen activeren en onmisbaar zijn om je goed te voelen.


Spelt bevat meervoudig onverzadigde vetzuren, belangrijke bouwstoffen voor de celwanden en de zenuwen. Daarbij is spelt gemakkelijk verteerbaar en zorgt het voor een goede stoelgang.


De speltkorrels hebben een hoog gehalte aan gluten, wat gunstig is voor het bakken van brood. Dit hoge gehalte aan gluten zorgt er overigens wel voor, dat spelt niet geschikt is voor mensen met coeliakie (gluten-intolerantie). Het is wel geschikt voor mensen met een tarweallergie. Ook mensen met eczeem en darmklachten hebben soms baat bij speltbrood.


Spelt bevat 40 % minder fytinezuur dan tarwe. Fytinezuur is een stof die mineralen (o.a. zink en ijzer) aan zich bindt. Deze gebonden mineralen kunnen vervolgens niet meer door de darmen opgenomen worden uit het voedsel.


Volgens een nieuwe wetenschap (Glyconomics), die onder andere de effecten van vezels uit planten op de immuniteit onderzoekt, zorgen bepaalde koolhydraten (voedingsvezels) voor een gezonde darmflora (bifidobacterien).



 

             Vormidabel Webdesign © Copyright Graancirkel Oploo